Naast iemand met ADHD of autisme

Wat je misschien merkt

Elke persoon is anders, maar een aantal dingen komen vaker terug. Misschien merk je dat afspraken lastig zijn om aan te houden, niet uit onwil maar omdat tijd anders aanvoelt. Misschien reageert iemand feller op kritiek dan je zou verwachten, of trekt diegene zich juist terug na een drukke dag zonder dat er iets "gebeurd" is. Bij autisme zie je soms een sterke behoefte aan structuur. Sociale situaties die voor jou vanzelfsprekend zijn, moet de ander soms bewust "uitrekenen".

Het makkelijkste startpunt is nieuwsgierigheid in plaats van aannames. Wat voor de één een probleem is, is voor de ander een manier om zich staande te houden.

Wat vaak wél helpt

• Vragen in plaats van invullen. "Wat heb je nodig?" werkt beter dan te bedenken wat jij zou willen als jij dit was.
• Concreet zijn. "Kun je de vaatwasser voor 19:00 uitruimen?" landt beter dan "kun je iets meer helpen in huis?"
• Ruimte geven om te herstellen. Een stille avond na een drukke dag is geen afwijzing — het is opladen.
• Successen benoemen, niet alleen obstakels. Naasten zien vaak vooral wat misgaat; benoem ook wat goed lukt.

Zorg ook voor jezelf

Als partner, ouder of vriend(in) ben je vaak ook aan het schakelen: rekening houden met prikkels, plannen bijsturen, gesprekken net iets anders voeren. Dat is een reële belasting, en die mag er zijn. Het is geen teken van te weinig geduld als je soms ook moe wordt van aanpassen — het is een teken dat je zorg ook aandacht verdient.

Zoek waar mogelijk je eigen klankbord: een vriend(in), een gespreksgroep voor naasten, of gewoon tijd voor jezelf zonder schuldgevoel.

Op het werk of in de klas

Ben je collega, leidinggevende of leerkracht? Bekijk ook de pagina Werk & school voor concrete aanpassingen die vaak al veel verschil maken, zonder dat het een groot gesprek hoeft te zijn.